Wetenschap – overzichtspagina

baret-hoogleraar

 

 

 

 

Technische universiteit Delft heeft leerstoel ‘bedrijfscultuur’  De veiligheidskunde steunt van oudsher op ontwikkeling van kennis door optimaal gebruik van beschikbare informatie uit (bijna) ongevallen. Het leervermogen van organisaties bleek geweldig: door rapportages, gedegen analyses, implementatie en evaluatie van interventies is een hoog niveau van veiligheid bereikt. Voor zulke informatie is belangrijk dat werknemers afwijkingen van het proces kunnen melden en aan de analyses kunnen meewerken. Dat vraagt van bedrijven een ‘rechtvaardige cultuur’ om die openheid te bereiken. De technische universiteit Delft heeft nu met Jop Groeneweg een hoogleraar die daarop focust. Zijn inaugurele rede 18 januari 2019 behartigde de ‘Just culture’, zoals het concept internationaal bekend staat. Aan de publicatie wordt gewerkt. Bekijk zijn oratie:   https://collegerama.tudelft.nl/Mediasite/Play/78ad86fc8b32477c80f9579deac5fdf41d

 

Boek: Managing Health, Safety and Well-Being – Ethics, Responsibility and Sustainability

Gezondheid, veiligheid, welzijn op het werk: sommigen zien het als fundamenteel recht van werknemers. Nogal wat adviseurs en voormannen (mannen, ja) van werkgeversorganisaties spreken liever over de impact voor de business. Wat is de stand van wetenschappelijke onderbouwing van de uiteenlopende visies? Hoe is een integrale benadering te ontwikkelen? ’Blijven werken in kokers en hanteren van mono-disciplinaire perspectieven, dat geeft geen vooruitgang’. Drie auteurs hebben een imposant boek gemaakt over de ‘state of the art’ op thema’s:

– benaderingen voor het managen van gezondheid, veiligheid en welzijn

– de economische, zakelijke en waarde-invalshoek

– verantwoorde en ethische bedrijfspraktijken en hun synergieën met het onderwerp

– het fundamentele mensenrecht

– mainstreaming

– onderlinge afstemming van perspectieven, bevordering van duurzaamheid.

De drie zijn (Assistant) Professors aan de Nottingham University (VK), onder hen de Nederlander Gerard Zwetsloot, vooral bekend van zijn jaren werk bij TNO.

De auteurs bedoelen het voor beleidsmakers en onderzoekers (wereldwijd) en voor de ‘arboprofessional’ die strategisch bezig wil zijn. Het met elkaar verbinden van verschillende vakdomeinen en onderzoeksgebieden is volgens hen dé manier om de beste bedrijfspraktijken te bevorderen.

Naar de uitgever: externe link

 

 

Nederland en het poldermodel

Nederland heeft een zeer leerzame geschiedenis, want de bestuursstructuur van de Republiek in de 17de eeuw had wel iets weg van de Europese Unie vandaag de dag. Zo ongeveer staat het op blz. 277 van dit boek.

De hoogleraren Maarten Prak en Jan Luiten van Zanden bezetten al een kwart eeuw samen aan de Universiteit Utrecht de leerstoel sociaal-ecomische geschiedenis. Hun boek “Nederland en het poldermodel” uit 2013 heeft een uitstekende naam in de wetenschap over arbeidsmarkt en -verhoudingen.  die beslaat de periode tussen 1000 en 2000. Het is een dikke pil, vrijwel zonder illustraties, die de lange wortels van de Nederlandse concensuscultuur beschrijft. We hebben hier sinds eeuwen een groot ‘maatschappelijk middenveld’. Gilden, steden en broederschappen zijn te zien als logische voorlopers van de huidige vakbonden, politieke partijen en belangenorganisaties. Na lezing van het boek lijken de worstelingen van de Europese Unie eenvoudige groeistuipjes. De alledaagse verdeeldheid van Nederlandse sociale partners lijkt een rimpeltje. Ons land kent al vanaf de late middeleeuwen een ‘open-acces’ samenleving, markt en macht zijn vervlochten, ‘geven en nemen’ telt op de markt en in de macht. Zo staat Nederland al vanaf het begin van de 17e eeuw aan de wereldtop.

Uitgeverij Bert Bakker, 328 pagina’s, ISBN 9789035127807, maart 2013, € 34,95

 

 

Ongezonde crisis  Had de crisis ook gevolgen voor de gezondheid? De electronische uitgave van Economisch Statistische Berichten 6 juli 2017 wijst op een analyse over de periode 2003-2013, op data van een longitudinale enquête, waarin Amerikanen gevraagd wordt naar hun gezondheid. De onderzoekers vinden dat een toename van één procentpunt in de werkloosheidsgraad leidt tot een toename van 7,8 tot 8,8 procent in aangegeven gezondheidsklachten bij de potentiële beroepsbevolking. Dit effect is met name sterk bij de blanke bevolking, lageropgeleiden, vrouwen, en personen die jonger dan 55 jaar zijn.

De auteurs van het oorspronkelijke artikel nuanceren: andere onderzoekers, andere bestanden, een ander aggregatieniveau, het geeft minder sterke verbanden. Maar, alle onderzoek stelt buiten kijf dat tijdens de recessie geen enkele maatstaf verbeterde wat betreft geestelijke en lichamelijke gezondheid, sterfte, chronisch alcoholgebruik etc.

Werk is een wonderlijk medicijn, om de-bedrijfsarts-van-nu te citeren.

ESB, externe link    Artikel, externe link 

Dynamiek op de Nederlandse arbeidsmarkt: focus op ongelijkheid. Het tweejaarlijkse symposium van CBS en TNO heeft ook relevantie voor de arbosector. Lees meer.

Hoogleraar arbeidsdeskundigheid: ‘Werkgevers zijn net mensen’. Prof. dr. Roland Blonk bekleedt sinds maart 2017 de nieuwe leerstoel Arbeidsdeskundigheid en Inclusieve Innovatie van Arbeid. Hij pleit nadrukkelijk voor meer kennis over de arbeidsmarkt. ‘Een moreel appel aan werkgevers is niet voldoende: laat ze zien waar hun voordeel ligt.’ En: ‘Suzanne Lagerveld, een van mijn promovendi, heeft onderzoek gedaan naar de rol van self-efficacy in de terugkeer naar werk bij werkgerelateerde psychische klachten. Daarin komt onder andere naar voren dat de hoogte van self-efficacy bij aanvang van de begeleiding voorspelt hoe snel mensen weer aan het werk gaan. Maar ook de snelheid waarmee self-efficacy groeit, is voorspellend voor die werkhervatting.’ UWV-magazine juni 2017: link.

Zelfsturing en 12 miljard omzet  De Britse Young Foundation deed een case study over de coöperatie Mondragón, in Nederland bekend van het VPRO-programma Tegenlicht. In de jaren ’50 in het plaatsje Mondragón in Spaans Baskenland begonnen als werkgelegenheidsproject, is het nu de grootste industriële coöperatie ter wereld: ruim 260 verschillende bedrijven en dochterondernemingen, meer dan 75.000 werknemers in 35 landen, een jaarlijkse omzet van  € 12 miljard. Het omschrijft zich als ‘Humanity at work’. De studie is gratis te downloaden: link. Het TV-programma is wat minder lyrisch: link.

Jagen ontslagbescherming en loondoorbetaling flexwerk aan? Sterke ontslagbescherming, lange loondoorbetaling, ze zouden oorzaak zijn van de snelle en hoge vlucht van ‘flex’ in Nederland. De hoogleraren De Beer en Verhulp relativeren dat in hun “Dertig vragen en antwoorden over flexibel werk” dat 15 maart verscheen. Ze onderzoeken samenhangen door vergelijken van landen. Zie het artikel in de nieuwsbrief van 3 april 2017: klik. Het rapport: link.

Hoe staat de polder er twintig jaar later bij?     Clinton en Blair waren nieuwsgierig naar het wonder van de polder. Toenmalig premier Kok vertelde in 1999 graag hoe Nederland daardoor snel vanuit de crisis van de jaren ’80 de rest van Europa kon voorbijstreven. Prominente wetenschappers van vele disciplines bundelden hun ideeën begin 2016, de SER organiseerde in oktober een discussiemiddag naar aanleiding van hun boek “Nog steeds een mirakel? De legitimiteit van het poldermodel in de eenentwintigste eeuw.” Lees meer in de nieuwsbrief van 20 december 2016. Vind daar aan het eind bij de Links de info hoe het gratis is te downloaden.

Prof. Peter van Lieshout (red.): Sociale (on)zekerheid    Ontwikkelingen in de arbeidsmarkt hebben grote consequenties voor de sociale zekerheid: internationalisering, automatisering en flexibilisering van de arbeidsmarkt. In het afgelopen decennium is steeds voelbaarder geworden dat veel zekerheden die vroeger als zekerheid golden, dat niet meer zijn, of niet meer als zodanig beleefd worden. Het is deze zoektocht die centraal staat in het project ‘Toekomst sociale zekerheid’. Van Lieshouts boek verscheen november 2016. Zie meer …