Kwaliteit op Maat - Nieuwsbrief

maandag 4 september 2017

---

Arbozorg:

grimlachen, aanpakken en glimlachen

Grimlachen. Zondagavond TV, De Monitor over arbeidsongevallen. Een verhaal vrijdag j.l. in de Volkskrant over een arbodienst. Het maakt helaas weer eens bezorgd over het imago van de sector. De wetswijziging brengt niet zoals gewoonlijk enkele jaren poldervrede. De FNV blijft de bedrijfsarts betitelen als ‘werkgeversvriend’, al is er in sectoren en bedrijven volop samenwerking. Ze promoot haar eigen Werk & Gezondheid Arts voor second opinions. Die commercieel uitbuiten zo niet aanjagen, daar duiken vreemde initiatieven voor op.

Aanpakken. Een groepje KoM-leden ontwikkelt materiaal rond de second opinion. In de link aan het eind van deze nieuwsbrief vind je het meest recente KoM-protocol voor de second opinion. Op korte termijn volgen enkele andere modeldocumenten (o.a. modelmachtiging en modelrapportage SO). In een volgende stap verwachten we met OVAL en NVAB een aanpak neer te zetten voor een betrouwbare ‘praktijknorm’ second opinion in de markt. De site van de KoM is aangepakt: je vindt er nu drie kwart jaar nieuwsbrieven, een selectie van eerder nieuws, achtergrondartikelen en andere impulsen voor kwaliteit. Met de zoekfunctie kun je snel informatie bijeenhalen, bijvoorbeeld voor informatie aan je klanten en medewerkers. We verwachten dat je de site onder de aandacht brengt bij anderen, om leden te werven voor de KoM. Vergeet daarbij niet te wijzen op ‘ons eigen nepnieuws’!

Glimlachen. Aansluitend, bij dat nieuws met een knipoog. Het slotartikel in deze nieuwsbrief helpt de sector in het aloude dilemma tussen psychoseksueel voordeel en rugklachten. Lees maar.

We wensen jullie een productief werkseizoen!

Rolf de Vries, voorzitter KoM.

=========================================================================

Feitenonderzoek DuPont en impact voor de arbosector; FNV signaleert ernstige schade

Asscher zet maatregelen neer: soms zeer ingrijpend

Er zijn nog veel onzekerheden over ‘de kwestie DuPont’. Het Openbaar Ministerie werkt aan een strafrechtelijk onderzoek. Minister Asscher wil al maatregelen, met consequenties voor de arbosector: kennis bij en samenwerking van professionals, scherpere regelgeving, uitgebreidere dossiers. Hij stuurde 5 juli 2017 een brief aan de Tweede Kamer, met bevindingen van de Inspectie SZW over de (zorg voor) werknemers in de periode 1964-2012.

Lering voor de toekomst

Asscher schrijft allereerst dat hij de zorgen van (oud)werknemers over hun gezondheid hiermee niet kan wegnemen. Hij heeft dit onderzoek laten doen om lessen te trekken voor de toekomst.

De bewindspersoon leest in de Nota van Bevindingen “een robuuste inrichting van bedrijfsgezondheidszorg en arbozorg bij DuPont”. Wel waren er soms overschrijdingen van bedrijfsgrenswaarden. De Arbeidsinspectie resp. Inspectie SZW hadden in de onderzochte periode - bijna een halve eeuw! - regelmatig contact met de bedrijven, maar niet over blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Onduidelijk is of de inspecteurs die ooit onder de loep namen.

De maatregelen die Asscher wil

Kennis over gevaarlijke stoffen beter delen. Asscher wil dat bedrijven kennis over gezondheidsrisico’s meer delen met andere belanghebbenden. Hij wil in overleg met het bedrijfsleven en kennisinstituten tot een kennisplatform komen.

Bescherming ten aanzien van reproductietoxische stoffen aanscherpen. Asscher wil met sociale partners opties verkennen.

Verantwoordelijkheid werkgever versterken, samenwerking arboprofessionals. Asscher verwijst naar zijn eerder aangekondigde programma voor de periode 2018 tot 2021, gericht op het voorkomen van beroepsziekten. Hij benadrukt het belang van goede deskundige ondersteuning voor de werkgever. Hij vindt nog steeds verbeteringen mogelijk in de samenwerking van arboprofessionals. Ook ziet hij soms bij bedrijfsartsen onvoldoende kennis, terwijl juist zij een cruciale rol kunnen spelen in preventie en vroege onderkenning. “Daarom stimuleer ik een betere samenwerking tussen arboprofessionals, met name tussen bedrijfsarts en arbeidshygiënist, en het versterken van de kennis over gevaarlijke stoffen bij bedrijfsartsen. Met betrekking tot deze kennisversterking ondersteun ik de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) bij het opstellen van een leidraad die de aandacht voor blootstelling aan gevaarlijke stoffen in de uitvoering van het periodiek medisch onderzoek voor werknemers moet versterken.”

Bewustwording en positie werknemers versterken, recht op afschrift arbodossier. Genoemd programma voor preventie van beroepsziekten zal mede inzetten op bewustwording en handelingsperspectieven van werknemers. Voor hun sterkere bewijspositie is het recht van werknemers op inzage in het eigen persoonlijk medisch arbodossier per 1 juli uitgebreid met het recht op een afschrift van dit dossier. Tot nu toe geldt alleen voor kankerverwekkende en mutagene stoffen de plicht tot bijhouden welke werknemers in welke mate (kunnen) worden blootgesteld. Asscher wil met sociale partners verkennen of en hoe dit uit te breiden.

Toezicht intensiveren. In de Arbowet ligt vast dat de Inspectie klachten van ondernemingsraden en vakbonden altijd in behandeling neemt. De Inspectie SZW zal vanaf 2018 altijd signalen behandelen van arboprofessionals, waaronder arbeidshygiënisten en bedrijfsartsen.

De Inspectie handhaaft nu met bestuurlijke boetes, op overtredingen tot ten hoogste vijf jaar terug. Omdat gezondheidseffecten pas na lange tijd optreden, wil Asscher met zijn collega van Veiligheid en Justitie verruiming bekijken.

De balans

Veel van Asschers wensen komen neer op versterken van het bestaande. De zin daarvan is soms te bediscussiëren. Voegt weer een kennisplatform iets toe?

Betrekkelijk nieuw is Asschers focus op samenwerking van de professionals, kennelijk heeft hij daar wat geld voor over - anders dan bij de wetswijzing van 1 juli jl. Moeten KoM, OVAL en NVAB eens aan tafel met de Nederlandse Vereniging van Arbeidshygiënisten?

Er rijst de vraag hoe de beroepsbeoefenaren ermee omgaan dat hun signalen aan de Inspectie SZW altijd opvolging zullen krijgen. Ontstaan er dilemma’s in de relatie met de klant-werkgever?

Nieuw is dat Asscher wil bezien of bestuurlijk beboeten mogelijk is later dan vijf jaar na de overtreding. Rechtstatelijke juristen vinden het ‘not done’ dat een bestuursorgaan beboet op zaken uit een ver verleden, zonder toetsing door de onafhankelijke rechter op het bewijs. Opmerkelijk: Asscher is zelf jurist.

Het RIVM deed bloedonderzoek en maakte in mei jl. bekend ‘dat de langdurige blootstelling aan PFOA bij omwonenden van de fabriek mogelijk gezondheidseffecten heeft veroorzaakt’. In een column 28 augustus schrijft een FNV-medewerker over DuPont: “werknemers werden ziek, kregen kinderen met zware geboorteafwijkingen.” Een hyperbool die een columnist zich mag veroorloven? Onzorgvuldige informatie zoals zo vaak rond DuPont? Ik heb de auteur zaterdag 2 september per mail om een bron gevraagd; tot uitbrengen van deze nieuwsbrief had ik nog geen reactie.

Het is afwachten of en hoe de diverse gegevens meewegen in de tenlastelegging van het Openbaar Ministerie. Een specifieke balans voor de arbodienstverlening is wellicht daarna op te maken.

=======================================================================

Over de kwartiermaker geen nieuws

en een arbocuratief symposium

De Kamercommissie voor SZW zou 29 juni met minister Asscher vergaderd hebben over arbo-onderwerpen. Op verzoek van de PvdA, ‘gezien de beperkte agenda’, was dit omgezet in een schriftelijk overleg. Tot ergernis van de SP. Die vond: “.. het niet uit te leggen aan de samenleving dat terwijl er 400 mensen tekort zijn bij de Inspectie SZW en het aantal dodelijke ongevallen in 2016 met 37 procent is gestegen, de Tweede Kamer hierover weigert het debat te voeren.” Inmiddels heeft Asscher antwoord gegeven op de vragen. Ik geef u de hoogtepunten:

● niks nieuws over de kwartiermaker instroom bedrijfsartsen en initiatieven; financiële bijdrage van SZW voor richtlijnen stopt eind 2018, Asscher verwacht voordien resultaat van de ‘kwaliteitstafel’

● waarschijnlijk in november organiseert de minister van SZW met die van VWS een symposium, om aandacht te genereren voor arbocuratieve samenwerking

● het zittende kabinet had zich nog niet echt uitgelaten over de opkomende pleidooien voor vroegpensioen voor zware beroepen. Uitgelokt door 50PLUS geeft het hom en kuit! “Sociale partners kwamen [in 2009] tot de conclusie dat een aparte zware beroepenregeling niet is uit te werken. .. Of een regeling uiteindelijk met succes zou kunnen worden afgebakend, hangt niet alleen af van de juridische vormgeving, maar ook van de maatschappelijke discussie en de mate waarin het gebruik van de regeling binnen de perken kan worden gehouden.”

=========================================================================

Psychoseksueel

voordeel heb se nadeel

Een aloud dilemma van de arbosector onderzocht

Sommige Britse werkgevers verplichtten werkneemsters hoge hakken te dragen in het werk. Dit voor representativiteit bij klanten en omzet van het bedrijf. Er kwam een flinke discussie op: kan dit wel verplicht worden? Sommigen betoogden dat de hakken de aantrekkelijkheid van de vrouwen bevorderen en hun sociale status in de organisatie. Daarentegen zien anderen een groter risico op seksuele intimidatie.

Onderzoekers aan de Universiteit van Aberdeen, Schotland, hebben geprobeerd het geschil te beslechten. Ze bestudeerden in zeven databases de samenvattingen van ruim 500 mogelijk relevante medische publicaties. Ze baseerden zich uiteindelijk op op zeven reviews en dertien goed gedocumenteerde originele onderzoeken.

Een zeer recente review, over epidemiologie, duidde op associaties tussen hoge hakken en hallux valgus en bot- en spierpijn. De biomechanische onderzoeken bevestigden die verhoogde risico’s en wezen daarnaast op het gevaar van osteoartritis. Er waren geen reviews over psychoseksuele voordelen, wel vijf oorspronkelijke onderzoeken. Die leverden aanwijzingen voor verhoogde aantrekkelijkheid en / of invloed op het gedrag van mannen.

De onderzoekers concluderen: hoge hakken brengen vrouwen psychoseksuele voordelen maar zijn schadelijk voor hun gezondheid. Ze vinden het belangrijk dat de keuzevrijheid van vrouwen wordt gerespecteerd. 

-------------------------------------------------------------------

NIEUW OP DE KOM-SITE

Duurzame inzetbaarheid met alleen een actieve koffiejuffrouw?

Externe link

Zet vkom.nl bij je favorieten !

=======================================================================

Diverse

* In de nieuwsbrief van 21 augustus is per ongeluk vervallen de link naar de bron van het artikel van Koning en Van Sonsbeek, over de goede werking van de WIA bij gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Bij deze alsnog. Koning, P., Labour Economics (2017). Dit in het peer reviewed Labour Economics, online beschikbaar 3 juli 2017; nog niet in print. Externe link.

* Nieuwsbrieven gemist in de vakantie? Op de site van de KoM zijn ze na 4 weken voor iedereen toegankelijk, zie: externe link.

De nieuwsbrief van maandag 21 augustus is op de site pas beschikbaar 18 september, maar hier nu al via: externe link.

* De volgende nieuwsbrief verschijnt in beginsel maandag 18 september, voor Prinsjesdag. We proberen in te schatten of uitbrengen op de woensdag daarna misschien beter is.

In ieder geval dan aandacht voor de nieuwe beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad. De ‘stand van de wetenschap’ levert nu 124 bladzijden evidentie over bewegen en (chronische) ziektes. De Raad ziet hier ook een rol voor werkgevers. Wat zijn de punten waarop de arbosector maatregelen kan helpen nemen?

=======================================================================

KoM Protocol second opinion:

externe link.

LINKS naar bronnen voor deze nieuwsbrief:

Asschers maatregelen na DuPont: externe link.

FNV over DuPont: externe link. 

Kwartiermaker e.a. in info Asscher: externe link.

Hoge hakken onderzocht: externe link.

=======================================================================

Deze nieuwsbrief wordt grotendeels verzorgd door Ton van Oostrum, zelfstandig expert en publicist arbo en verzuim. www.tonvanoostrum.nl Suggesties voor (uit te diepen) onderwerpen zijn welkom.