Wat doet de Inspectie in 2020?

Wat gaat de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid doen in 2020? Staatssecretaris Van Ark stuurde de Tweede Kamer het Jaarplan. Een hoofdpunt voor haar is: “De personele groei, mogelijk gemaakt door het regeerakkoord, verloopt volgens plan.” Ze verwacht in 2022 structureel ruim 1.550 fte capaciteit, 400 fte meer dan in 2017. Het Jaarplan meldt dat in 2018 drie kwart van de capaciteit voor arbo opging aan reactief werk, d.i. onderzoek vanwege arbeidsongevallen en klachten. Van Ark voorziet medio komend jaar een 50/50 verhouding reactief/actief. Het laatste staat voor onaangekondigd inspectiebezoek.

Relevantie voor arbosector

De Tweede Kamer heeft gewoonlijk bijzondere aandacht voor de Inspectie, en levert ideeën / wensen / eisen. Vaak zijn het punten met relevantie voor de arbosector. Wat is er daarover te vinden in het Jaarplan? Het lijkt niet precies het politiek gewenste.

  • CDA-er Heerma (tegenwoordig fractievoorzitter) bepleitte: opstellen van een verbeterrapport door de werkgever na een ernstig arbeidsongeval. Later kreeg hij ruime steun daarvoor in een motie van CDA en VVD. De staatssecretaris schrijft: er “.. is ook ruimte voor het opstellen van verbeterrapportages door bedrijven, waarmee de inspectie invulling geeft aan de motie ..”. De dienst zelf lijkt in het plan nog meer terughoudend: ze beperkt het tot “een specifieke groep werkgevers”. Van Ark ziet nog geen duidelijkheid of de I-SZW hiermee capaciteit bespaart. Een rol voor de arboprofessional bij verbeterplannen wordt nergens genoemd.
  • De Kamer wil in het offensief tegen het ontbreken van RI&E’s. Enkele jaren geleden experimenteerde de Inspectie met het opvragen van de RI&E. Werkgevers die niet (adequaat) reageerden werden opgenomen in de selectie voor inspectie het daarop volgende jaar. Over de opbrengst daarvan is nooit gerapporteerd. Het Jaarplan schrijft nu over verder experimenteren in 2020 “.. met het bij een groot aantal bedrijven schriftelijk opvragen van de RI&E, het plan van aanpak en het basiscontract. Op basis van een aselecte steekproef bij een groot aantal bedrijven wordt nagegaan of deze beschikken over een toereikende RI&E met plan van aanpak.” Is dit herhaling van het eerdere? Van Ark noemt niet haar toezegging om in december een plan uit te brengen over bevordering van de RI&E. Hoe dan ook, pluspunt voor de arbosector is dat het basiscontract arbodienstverlening hier betrokken wordt. Direct na de wetswijziging ter zake van juli 2017 toonde de Inspectie geen initiatief.
  • In oktober hadden 150 (!) Kamerleden bij motie de regering verzocht “te onderzoeken op welke manier de Inspectie SZW beter zicht krijgt op waar beroepsziekten ontstaan om zo nodig ook beter te kunnen handhaven”. Volgend jaar brengt de Inspectie, samen met anderen, een publicatie uit over preventie van beroepsziekten. Daarmee vraagt ze aandacht voor (oorzaken van) beroepsziekten. Volgens de staatssecretaris draagt dit bij aan het uitvoeren van de motie. Daar lijkt meer voor nodig, maar de stukken wijden er niet meer woorden aan.

Voorlichten – handhaven – wat is kerntaak? 

Staatssecretaris Van Ark benoemt eveneens een vrij existentiële kwestie. Waarschijnlijk zonder het zich te realiseren. Ze meldt – met waardering – dat de Inspectie effecten van optreden onderzoekt. Als voorbeeld geldt onderzoek naar een interventie van starters in de horeca. “Startende ondernemers worden door inspecteurs bezocht waarbij zij met een infoblad uitleg krijgen over arbeidswetten en zelf kunnen checken of zaken op orde zijn. De ondernemers krijgen alle ruimte om vragen te stellen. Starters blijken namelijk bovengemiddeld vaak onwetend, wat het risico op regelovertreding vergroot. Het positieve effect van deze interventie blijkt uit de cijfers van afgelopen jaar. In de horeca was het handhavingspercentage onder geïnformeerde ondernemers 10 procent, en onder niet geïnformeerde starters was dit percentage vier keer zo hoog. Komend jaar zet de Inspectie de startersaanpak voort en wordt deze verder geoptimaliseerd, bijvoorbeeld door te kijken in hoeverre de aanpak moet worden gedifferentieerd naar sectoren.” Dit raakt sociale partners en de arbosector. Werkgevers- en werknemersorganisaties zijn positief over zulke acties. Het scheelt hen klachten en werk, kan een cynicus zeggen. Inspecteurs zelf appreciëren het, het geeft zeker meer werkplezier dan boetes aanzeggen. De vraag is hoe zich dit verhoudt tot het in het verleden gesignaleerde handhavingstekort. De arbodienstverlening is mede in het leven geroepen voor voorlichting, advisering en ondersteuning van arbeidsorganisaties. Dit opdat de overheid zich kon concentreren op handhaving. Hoe zien Kamerleden deze startersaanpak van de Inspectie in verhouding tot het Regeerakkoord? Het extra geld voor de Inspectie stond daarin onder het kopje “Intensivering in handhaving en fraudebestrijding”.

Ton van Oostrum

Zie ook het offensief dat de Kamer wil wat betreft de RI&E: klik

Brief Van Ark en Jaarplan: https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-sociale-zaken-en-werkgelegenheid/documenten/kamerstukken/2019/11/18/kamerbrief-bij-jaarplan-2020-inspectie-szw

Be the first to comment on "Wat doet de Inspectie in 2020?"

Leave a comment

Your email address will not be published.


*