De impact van een dodelijk arbeidsongeval

De betekenis van de arbosector staat nog niet goed op het netvlies bij Tweede Kamer

CDA-Kamerlid Pieter Heerma noemde het boek meermalen bij de zitting van de Kamercommissie SZW van 29 november 2017. Tien dagen eerder was het verschenen: “Toon – De impact van een dodelijk arbeidsongeval”.

Het is geschreven door nabestaanden, echtgenote en zwager, over de verwerking en afwikkeling van het arbeidsongeval waarbij hun man/zwager om het leven kwam. Ze gaven het in eigen beheer uit. Ze waren geen procespartij, maar wel getuige van de strijd in de rechtszaal om de schuldvraag. Bij het rouwen en het juridisch proces kozen ze voor gaan samenwerken met de verzekeraar, de inspectie, de pensioenfondsen en het bedrijf van het slachtoffer. Het eindpunt was niet het gebruikelijke aan beboeting en financiële compensatie. Nabestaanden en werknemers wilden en kregen een ‘veiligheidsverbeterplan’, een andere manier van schadeloosstelling.

Politieke vertaalslag 

Heerma was onder de indruk van het vervolg op “.. het noodlottige arbeidsongeval van Toon van der Loo bij Xycarb. Ik weet dat de zaak bij de inspectie bekend is omdat de nabestaanden, die het boek geschreven hebben, herhaaldelijk bij de inspectie langs zijn geweest. Eigenlijk komen al de elementen in deze zaak terug. Het gaat namelijk om nabestaanden die uitstijgen boven een verschrikkelijk negatieve situatie van een noodlottig ongeval met een juridische schadeafhandeling met allemaal heel lelijke kanten en een nare juridische nasleep, en die iets moois voor elkaar weten te krijgen. In plaats van in te zetten op een boete die naar omvang van het bedrijf zeer beperkt zou zijn, is het gekomen tot een meerjarig verbeterprogramma voor veiligheid en veiligheidscultuur. Hierbij wordt eigenlijk ook op de nieuwe rol van de inspectie gehint. In de brieven die wij krijgen … wordt ook gesproken over de manier waarop de inspectie meer kan doen om aan de voorkant aan een positieve veiligheidscultuur en aan handhaving te werken. De nabestaanden pleiten er in het boek heel expliciet voor om bij zo’n noodlottig arbeidsongeval niet alleen in te zetten op een boete, maar ook op het afdwingen van een verbetering van de veiligheidscultuur en de omstandigheden en het komen tot een meerjarenafspraak. Ik ben heel benieuwd hoe de Staatssecretaris daartegen aankijkt. Ook wil ik graag een reactie op wat de auteurs stellen, namelijk dat de inspectie die mogelijkheden binnen de wet op dit moment niet zou hebben. Ik vraag me af of dat zo is. Ik wil graag een reactie van de Staatssecretaris op de inzet, naast boetes, op een meerjarig verbeterprogramma waar alle medewerkers voordeel van hebben, en op de vraag of dat past binnen het nieuwe Inspectie Control Framework waar door de demissionair Minister aan gewerkt is en of het juridisch kan om op deze manier een verbeterprogramma af te spreken.”

Nadruk op Inspectie

Staatssecretaris Van Ark stelde in de Kamercommissie het boek te kennen, als verhaal “.. van moedige mensen. .. Men is er bij de inspectie ook ontzettend mee bezig. .. Het is een heel tragisch ongeval en ik heb ontzettend veel respect voor de nabestaanden die zich inzetten voor verbetering in het bedrijf en echt zeggen: we moeten hier lessen uit trekken. Dat is ongelofelijk moedig. Dit bedrijf legt jaarlijks de productie voor een dag stil en wijdt deze dag dan aan het thema veiligheid in het bedrijf.” Zij vervolgde met omstandige uitleg over de werkwijze van de Inspectie. Met velerlei instrumenten werkt deze eraan arbeidsorganisaties tot goede beheersing van risico’s te brengen.

Voortdurende verbeteracties: kerntaak arboprofessionals

Het is bijzonder jammer dat de bewindspersoon hier de arbodienstverlening niet noemde. Kamerlid Heerma bleef bezorgd over de mogelijkheden van de Inspectie SZW om arbeidsorganisaties te dwingen tot meerjarige actie voor verbetering. Feitelijk werkt de Inspectie wel zo: in vervolg op ongevallen of klachten bezoeken inspecteurs de betreffende arbeidsorganisaties vaker. Hun middelen betreffen aanpakken van overtredingen, niet het afdwingen van een ‘cultuur van gezond en veilig werken’ of anderszins verbetercycli. Heerma blijft zinnen op een nieuwe wettelijke mogelijkheid voor de Inspectie om gestage verbeteractie in de hand te werken. Is het aan de arboprofessionals aan te raden hem en andere Kamerleden te informeren dat zij daar al volop aan trekken?

 

Verslag Kamercommissie, externe link

 

Karien van der Loo-van de Sande, Patrick van de Sande  

Toon – De impact van een dodelijk arbeidsongeval

Nederlandstalig | Paperback, 288 blz., BigBusiness Publishers | 1e druk, 2017, EAN: 9789491757549

Externe link