KoM-bijeenkomst ervaringen taakdelegatie 29 oktober 2019

Els Carsouw, Frans van den Nieuwenhoven en Rick van Buuren waren aangekondigd als inleiders, Mark Droogers als discussieleider. Maar spontaan gingen hij en ook Petra Jonker en Berend Moerdijk hun voorbeeld voor de groep uiteenzetten. De ruim 40 aanwezigen kregen een beeld van -vaak al lang bestaande- varianten in taakdelegatie: verrassend verschillend veelzijdig veelomvattend verreikend. Verrijkend, deze dinsdagmiddag.

Voorbeelden die aan bod kwamen

  • Een bedrijfsarts die zeg de helft van de tijd besteedt aan coaching en overleg bij vijf casemanagers. Deze beschrijven problematiek van werknemers zo feitelijk mogelijk in (niet medische) dossiers, ze bereiden probleemanalyses voor, die de arts soms ondertekent zonder de werknemer nog gezien te hebben. Werknemers met psychische/psychiatrische problematiek en langdurige verzuimers, die behartigt de bedrijfsarts zelf.
  • Een bedrijfsarts die veel meer tijd besteedt aan een fors groter aantal casemanagers: deze bedrijfsarts ziet alle adviezen en met name ook de probleemanalyses , en voorziet deze van een concept plan van aanpak inclusief opbouwschema’s.
  • Een arboverpleegkundige doet alle verzuimgerelateerde zaken, inclusief contacten met leidinggevende en probleemanalyse.
  • Een dienstverlener waar de ziek gemelde werknemer op het eerste spreekuur altijd een taakgedelegeerde specialist werkvermogen ziet. Deze richt het gesprek onder meer op issues als competenties van de werknemer en sociale aspecten van de werkomgeving, de organisatie en het leiderschap. Bij onduidelijkheid over de medische beperkingen kan direct de bedrijfsarts worden ingezet.
  • Behandelteams werkend in opdracht van een stafbedrijfsarts, die bepaalt hun ruimte. Het team heeft het contact met de werknemer, het omvat een casemanager in taakdelegatie, en op afroep een psycholoog en/of een fysiotherapeut die zo nodig helpen het probleem preciezer te definiëren. Naar behoefte van het team of de werknemer wordt een bedrijfsarts ingeschakeld voor (in beginsel eenmalige) specificering van spelende gezondheidskwesties en arbeidsmogelijkheden.

Overeenkomsten

In alle situaties is er sprake van gescheiden dossiers, voor medische aspecten resp. overige. Er worden in de gesprekken met werknemers gegevens verzameld conform uitgebreide standaard itemlijsten. Dat zijn geen ‘verplicht af te nemen vragenlijsten’, de getrainde casemanagers weten te bereiken dat alle informatie die relevant kan zijn aan de orde komt en leggen die vast. Voor het eerste spreekuurcontact wordt vaak zeker drie kwartier ingepland. De waardering van werknemers daarvoor is groot: ‘er is echt naar me geluisterd’. De inleiders zien in hun ervaringen die waardering, en grotere kostenefficiëntie ten opzichte van de traditionele werkwijze waarin de bedrijfsarts alle ‘spreekuren draait’.

Spanning en waardering

De casemanagers in het bovenstaande werken in diverse gradaties van taakdelegatie vanuit de bedrijfsarts. Deze casemanagers ‘in opdracht van de bedrijfsarts’ zijn te onderscheiden van casemanagers ‘in opdracht van de werkgever’ bij de werkgever – wat wel eens wrijving geeft.

De vragen aan de inleiders wezen ook op spanning met de delegatierichtlijn van de NVAB. Die zou de bedrijfsarts verplichten tot contact met de werknemer bij in ieder geval de probleemanalyse.

Een herhaald opkomende vraag betrof de afbakening tussen werkgever en bedrijfsarts. Alle inleiders meldden grote tevredenheid van werknemers en werkgevers met de werkwijze.

De voorbeelden riepen in bespreking ook vragen op over rol(opvatting) van de bedrijfsarts als coach van casemanagers: komt de bedrijfsarts nog wel toe aan kijken op de werkplek, adviseren over preventie? De presenterende bedrijfsartsen stellen dat bezoek aan de werkvloer zeker aan de orde is, hoogstens wat later.

Werkvermogen vs. medische kijk?

Er is te stellen dat de voorbeelden nauwelijks verschillen qua beschikbaarheid van een bedrijfsarts voor de werknemer, wanneer gewenst. Wel zal de werknemer een verschil ervaren qua invalshoek bij het eerste gesprek dat hij in verband met het verzuim voert met een professional. Kritiek op de eerste twee voorbeelden hierboven was dat ze ‘terugkeer naar het medisch model’ zouden inhouden. Verweer daarop was dat de mensen, wetend van beperkingen en mogelijkheden, zich goed gestimuleerd voelen zelf voorstellen te doen voor re-integratie. De twee laatst genoemde voorbeelden heten de focus juist op re-integratie te leggen. Het woord taakdelegatie is er nauwelijks van toepassing bij, noch bij een situatie waarin de werkgever volwaardig Eigen regie voert.

Maatwerk aansluitend op arbeidsorganisatie

Wat valt te concluderen? De verscheidenheid is nog groter dan gedacht. Taakdelegatie heet ingegeven door de opkomende schaarste aan bedrijfsartsen, maar de voorbeelden tonen andere punten van toegevoegde waarde. De voorbeelden laten zien hoe dienstverleners aansluiten op mogelijkheden, wensen en cultuur van de arbeidsorganisaties.

Het recente debat over taakdelegatie werd geopend door een Nivel-rapport, gepubliceerd in januari 2018. Het stelde de vraag “of taakdelegatie voor alle typen werkgevers en werknemers even geschikt is.” Deze bijeenkomst is een stap naar een antwoord daarop: er is een grote verscheidenheid aan aanbod, ‘de markt’ heeft voorzien in ruime keuzemogelijkheden voor arbeidsorganisaties.

Download de PDF van de presentaties: 20191029 KoM Bijeenkomst Taakdelegatie sheets